Sorry. No data so far.

Sorry. No data so far.

درد عصب سه قلو یا نورالژی تری‌ ژمینال (Trigeminal Neuralgia) عارضه ای است که منجر به بروز اختلال در اعصاب خاصی از صورت فرد شده و باعث ایجاد درد مداوم می شود. به این عارضه اصطلاحاً تیک دولوره (Tic Douloureux) نیز گفته می‌شود.

افرادی که به این بیماری مبتلا هستند، درد آن را مانند یک شوک الکتریکی و دردی شدید توصیف می کنند.

در مقاله «درمان درد عصب سه قلو» از سایت نفس، نورالژی عصب سه قلو به دو نوع تقسیم شده است:

  • معمولی (نوع 1): احتمالاً دردی تیز، شدید و پراکنده را تجربه خواهید کرد. درد ممکن است از چند ثانیه تا 2 دقیقه طول بکشد. گاهی ممکن است تا 2 ساعت هیچگونه دردی را تجربه نکنید.
  • غیرمعمول (نوع 2): این نوع با درد مداوم و گسترده مشخص می‌شود اما شدت آن کمتر از نوع 1 است.

پزشکان از طریق تجویز دارو و جراحی می توانند این اختلال را درمان کنند. عکسبرداری از عصب صورت نیز به پزشکان در تعیین محل دقیق عصب آسیب دیده کمک می کند.

انسان ۱۲ جفت عصب جمجمه ای در سر خود دارد. عصب سه قلو نیز یکی از این جفت ها هستند که حس پوست صورت و دندان‌ها را ایجاد می‌کنند و انسان به کمک آنها در صورت خود حس دارد. هر شاخه ی این عصب سه قلو از یک سمت سر عبور می کند.

هر شاخه ی این عصب سه قلو، حس قسمت های مختلف صورت را کنترل می کند که عبارتند از:

  • شاخه چشمی: این شاخه از عصب سه قلو، چشم، پلک بالایی و پیشانی را کنترل می کند.
  • شاخه فک بالایی: این شاخه از عصب سه قلو، پلک پایین، گونه، سوراخ بینی، لب بالایی و لثه بالایی را کنترل می کند.
  • شاخه فک پایینی: این شاخه نیز، فک، لب پایین، لثه ی پایینی و برخی ماهیچه‌هایی که انسان برای جویدن استفاده می‌کند را کنترل می کند.

این اختلال (درد عصب سه قلو یا نورالژی تری ‌ژمینال)، ممکن است هرکدام از شاخه های عصب سه قلو را درگیر کند، این بدان معناست که ممکن است فرد از پیشانی تا فک خود دچار درد شود. برخی از افراد درد را تنها در یک طرف صورت و برخی دیگر، درد را در هر دوطرف صورت خود تجربه میکنند. زمانی که این درد بروز می کند به آن درد عصب سه قلو یا نورالژی تری ‌ژمینال میگویند.

علائم عارضه ی نورالژی تری‌ ژمینال درد عصب سه قلو

ممکن است خود فرد احساس کند که این درد منبع خاصی ندارد یا در برخی موارد حتی فکر می کند که این درد ناشی از آبسه دندان است و به دنداپزشک مراجعه کند.

متخصصان درد معمولا درد ناگهانی و شدید را نشانه ای از ابتلا به عارضه ی درد عصب سه قلو می دانند. اگر درد شما دردی ثابت است که اکثرا با سوزش همراه است، احتمال اینکه شما به درد آتیپیک دچار شده باشید، وجود دارد.

علائم شایع عارضه ی نورالژی تری‌ ژمینال (درد عصب سه قلو) عبارتند از:

  • دردهای کوتاه، تیز و کوبنده
  • بروز درد در هنگام مسواک زدن، شستن صورت، اصلاح یا آرایش کردن. حتی برخورد نسیم باد ملایم به صورت نیز ممکن باعث بروز درد شود.
  • این نوع دردها ناگهانی هستند و به صورت چند ثانیه به چند ثانیه تکرار می شوند.
  • حملات این درد چندین بار در روز یا چندین بار در هفته رخ می دهد و به دنبال آن دوره هایی نیز وجود دارد که فرد اصلا حملات دردی ندارد. این دوره های بدون درد به عنوان نشانه ای از بهبود فرد تلقی می شوند.
  • درد ناشی از این عارضه فقط یک طرف صورت شخص را درگیر می کند.
  • درد ممکن است فقط یک قسمت از صورت بیمار را تحت تاثیر قرار دهد یا به نواحی وسیع تری گسترش یابد.
  • با گذشت زمان، طول و شدت درد ممکن است تشدید شود.
  • در پی این عارضه، بیمار درد را بیشتر در گونه، فک، دندان ها، لثه ها و لب های خود احساس می کند. چشم ها و پیشانی کمتر تحت تأثیر درد قرار می گیرند.
  • پس از حمله، ممکن است بیمار در صورت خود احساس زق زق کردن غیر قابل کنترلی داشته باشد.

برخی از افراد مبتلا به این عارضه نیز به دلیل نامشخص بودن زمان بازگشت حملات درد،  دچار اضطراب می شوند.

محرک های درد عصب سه قلو

موارد زیر می توانند باعث بروز درد عصب سه قلو شوند:

  • لمس مکرر صورت
  • اصلاح
  • شستن صورت
  • مسواک زدن
  • آرایش کردن
  • فین کردن
  • خوردن یا آشامیدن، به ویژه غذاها یا نوشیدنی های گرم یا سرد
  • صحبت کردن
  • خندیدن
  • برخورد نسیم باد به صورت

علل ابتلا و عواملی که احتمال ابتلا به درد عصب سه قلو را افزایش می دهند.

این عارضه در پی تحریک عصب سه قلو ایجاد می شود. ممکن است یک رگ خونی بر روی عصب فشار بیاورد و به پوشش محافظ اطراف عصب که غلاف میلین نامیده میشود، آسیب برساند. در پی ابتلا به برخی از بیماری ها نظیر مانند مولتیپل اسکلروزیس نیز ممکن است به غلاف میلین عصب آسیب برسد که در چنین مواردی، تومور یا گره های عضلانی ممکن است بروی عصب فشار بیاورند.

در برخی از افراد احتمال ابتلا به نورالژی سه قلو بیشتر از سایرین است:

  • اغلب زنان بیشتر از مردان به نورالژی سه قلو مبتلا می شوند.
  • ابتلا به این بیماری در افراد بالای ۵۰ سال شایع تر است.
  • این اختلال می تواند ارثی باشد و به نحوه تشکیل رگ های خونی در مغز مرتبط باشد.
  • فشار خون بالا نیز میتواند یکی از عوامل افزایش دهنده ی احتمال ابتلا به این بیماری باشد.

اگرچه درد ناشی از این بیماری می تواند شدید باشد اما این بیماری کشنده نیست. این بیماری یک بیماری پیشرونده است به این معنی که با گذر زمان بدتر می شود.

تشخیص نورالژی تری‌ ژمینال یا درد عصب سه قلو

اگر در صورت خود درد دارید و این درد مدام عود می کند و با مصرف مسکن تسکین نمی یابد، حتما به پزشک مراجعه کنید. حتما پزشک خود را به صورت کامل از چگونگی درد و اینکه درد هر چند وقت یکبار بروز می کند و چه شدتی دارد، مطلع کنید.

در جلسه ی معاینه، پزشک سوالات متعددی از شما خواهد پرسید. همچنین ممکن است یک معاینه عصبی نیز انجام شود که در آن، پزشک قسمت های مختلف صورت شما را لمس میکند تا رفلکس نواحی مختلف را ارزیابی کند و ببیند که آیا عصب فشرده شده اند یا خیر.

درمان درد عصب سه قلو

درمان این بیماری شامل مصرف دارو و جراحی است.

داروها: داروهای مسکن معمولی برای این عارضه اثرگذاری چندانی ندارند. از این رو، پزشک انواع مختلفی از داروهای زیر را برای بیمار تجویز می کند:

  • برای جلوگیری از واکنش عصب نسبت به تحریک یا لمس، ممکن است داروهای ضد تشنج تجویز شوند.
  • همچنین ممکن است داروهای شل کننده ی عضلانی ، به تنهایی یا همراه با داروهای ضد تشنج تجویز شوند.
  • تحقیقات نشان میدهند که در مواردی که سایر داروها نتوانند درد را تسکین دهند، تزریق بوتاکس میتواند موثر باشد.

جراحی با گذشت زمان، میزان تاثیرگذاری داروها ممکن است کمتر شود. در اینصورت بیمار به جراحی نیاز خواهد داشت. برخی از جراحی ها سرپایی هستند، این بدان معناست که نیازی به بستری شدن بیمار وجود ندارد. در برخی از جراحی ها نیز بیمار باید تحت بیهوشی عمومی قرار بگیرد. نوع جراحی، بر اساس سلامتی کلی و نیاز شما، صلاحدید پزشک و با توجه به اینکه کدام اعصاب درگیر هستند، تعیین می شود.

روش های درمان نورالژی تری‌ ژمینال یا درد عصب سه قلو عبارتند از:

  • بلوک عصبی: پزشک دارویی متشکل از مسکن و استروئیدها را به عصب سه قلو تزریق می کند.
  • رادیوسرجری با پرتوی گاما: که از پرتوهای متمرکز بر عصب سه قلو استفاده می کند.
  • بالون فشرده سازی عصب سه قلو: که در آن پزشکان یک بالون خالی را به فضایی بین عصب سه قلو و جمجمه می فرستند. هنگامی که این بالون یا بادکنک باد می‌شود، عصب به استخوان سخت فشرده می شود و این امر به عایق عصب آسیب می‌رساند.
  • تزریق گلیسرول: در حین این فرایند، مقداری گلیسرول به مایع نخاعی اطراف عصب سه قلو در پایه جمجمه تزریق می شود. این باعث آسیب به عایق اطراف عصب می شود و درد را تسکین می دهد.
  • درمان حرارتی با امواج رادیو فرکانس: پزشک ناحیه ای که منجر به درد می شود را تعیین می کند. سپس به کمک جریان الکتریکی و الکترود داغ شده، عصب را از بین می برند.
  • رفع فشار میکروواسکولار: در این روش، رگ‌های خونی را که بر عصب فشار می آورند را جابجا کرده یا به طور کلی خارج می کنند.
  • نورکتومی: که در آن قسمتی از عصب سه قلو برای تسکین درد بریده می شود.

درمان های طبیعی نورالژی تری‌ ژمینال یا درد عصب سه قلو

شما همچنین می توانید به کمک درمان های طبیعی و جایگزین، علائم ناشی از این بیماری را کاهش دهید. این درمان ها عبارتند از:

  • طب سوزنی (طب سنتی چینی که از سوزن های بسیار نازک برای متعادل کردن جریان انرژی در بدن استفاده می شود)
  • رایحه درمانی (شاخه ای از طب گیاهی که در آن از روغن های گیاهی مانند نعناع، ​​اسطوخودوس و غیره برای کمک به تسکین درد استفاده می شود)
  • مدیتیشن
  • یوگا
  • بیوفیدبک تراپی (یادگیری تکنیک هایی برای کنترل ذهنی درد)
  • درمان کایروپراکتیک
نظرات

ایران زیرنویس