Sorry. No data so far.

Sorry. No data so far.

استئوآرتریت  زانو زمانی رخ می دهد که غضروف مفصل زانو تخریب شود. وقتی این مسئله رخ دهد استخوانهای زانو به روی یکدیگر ساییده می شود و این اصطکاک باعث آسیب رسیدن به زانو ها و خشکی و تورم آنها می شوید. بیماری استئوآرتریت زانو را نمی‌توان مداوا کرد، اما روشهایی برای کاهش علائم و آهسته تر کردن سرعت پیشروی این مشکل وجود دارد. اما استئوآرتریت زانو یا همان آرتروز زانو چیست؟ اول باید کمی درباره آناتومی با هم صحبت کنیم. مفصل زانو از سه استخوان پایین تشکیل شده است:

  • فمور یا استخوان ران در بالای زانو
  • تیبیا یا استخوان درشت نی در پایین زانو
  • پاتلا یا کشکک زانو

همان طور که می توانید تصور کنید استخوان ماده سخت و قدرتمندی است. برای آنکه بتوان جلوی ضربات و فشار ناشی از استخوان های زانو را گرفت، سطوح تمامی این استخوان با بافت نرمی به اسم غضروف پوشانده شده است. استئوآرتریت زانو به ساییدگی غضروف اشاره دارد که معمولاً در طول مدت زمان طولانی رخ می دهد.

نشانه های استئوآرتریت زانو چیست؟

 درد از شایع ترین نشانه‌ها و علائم ابتلا به استئوآرتریت زانو محسوب می‌شود و شاید با حرکت دادن زانو و یا حتی ثابت نشستن شاهد درد در مفصل زانو باشید. از نشانه های دیگر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • خشک شدگی مفصل زانو به خصوص زمانی که از حالت نشسته برای مدت زمان طولانی برمی خیزید
  • تورم و حالت پف کرده زانو
  • صدای ترق تروق و سایش استخوان ها به روی یکدیگر
  • حس لقی در استخوان که فکر کنید امکان دارد حالت خالی کردن در آن رخ دهد
  • قفل شدن و گیر کردن زانو در حالتی خاص

کاهش وزن

فرسایش و از بین رفتن غضروف زانو در افراد چاق و دارای اضافه وزن محتمل تر است. در واقع هر یک پوندی که به وزنتان اضافه می‌شود، نیروی معادل ۴ تا ۵ پوند بیشتر بر زانو وارد میشود. بنابراین کاهش وزن تنها به اندازه ۵ پوند در افراد چاق می‌تواند فشار معادل ۲۰ الی ۲۵ پوندی را از روی زانو بردارد که می‌تواند کمک شایانی برای مشکل استئوآرتریت باشد.

روشی موثر برای کاهش وزن از طریق داشتن یک رژیم غذایی و برنامه ورزشی مناسب است. بهترین ورزش برای افراد مبتلا به استئوآرتریت زانو حرکات تمرینی کم فشار است؛ برای مثال شنا اسکی فضایی و دوچرخه سواری را به جای دویدن یا پریدن در نظر بگیرید.

فیزیوتراپی

روش درمانی مناسب دیگر برای افراد مبتلا به استئوآرتریت زانو، فیزیوتراپی است. درمان دستی می‌تواند باعث شل شدن مفصل زانو و کاهش خشکی، همچنین آرام کردن عضلات تحت تنش اطراف مفصل شود. کارهایی مانند اعمال گرما، یخ، امواج فراصوت و تحریک الکتریکی می تواند در کاهش التهاب و نتیجتا درد موثر باشد. تمرینات کششی و تقویتی می‌تواند به ایجاد ساپورت بهتر برای مفصل زانو مفید باشد. این کارها در عضلات دو طرف ران شامل همسترینگ از پشت و چهار سر در جلوی ران انجام میشود. عضلات قوی در در اطراف مفصل زانو میتواند از خالی کردن مفصل جلوگیری کرده و کاهش اصطکاک و درد را به همراه بیاورد.

داروهای مسکن

مصرف داروهای ضد التهاب می‌تواند باعث تسکین موقتی درد مفصل و التهاب آن شود. از جمله این داروها که می توان آنها را به صورت بدون نسخه یا با تجویز پزشک تهیه کرد می توان به برندهای محبوبی مانند ادویل و موترین که هر دو شامل ماده فعال ایبوپروفن هستند و الیو یا همان ناپروکسن در میان موارد مختلف اشاره کرد. داروهای ضد التهاب برای هر بیماری مناسب نیست و می تواند احتمال بروز بیماری قلبی و مشکلات معده را افزایش دهد و این موضوع زمانی که این داروها به طور مرتب استفاده شود، جدی تر خواهد بود. کرم های ضد التهاب موضعی نیز با تجویز پزشک می تواند مورد استفاده قرار بگیرد. از آن جمله می‌توان به ژل ولتارن و پنساید اشاره کرد. استفاده از این مواد می‌تواند خطرات بیماری را کاهش دهد اما آن را حذف نمی کند. تیلنول در کنترل درد آرتریت موثر عمل می‌کند، اما ماده ضد التهاب محسوب نمی شود.

 مکمل ها

در بحثمکمل ها شواهد متناقضی از تاثیر گلوکزامین و کندرویتین در تسکین درد ناشی از استئوآرتریت زانو وجود دارد. به شخصه بیمارانی داشتم که می گفتند مصرف این مکمل ها عامل ایجاد بهبودهایی در دردشان شده است. بنابراین در نظر داشتن این گزینه خالی از لطف نیست.

 بریس زانو

استفاده از بریس زانو برای بعضی افراد می تواند خیلی سودمند باشد. استفاده از بریس می‌تواند ساپورت بیشتری برای زانو فراهم کند و به راستای قرارگیری آن نیز کمک کند. این مسئله به خصوص برای افرادی که با مشکل زانوی پرانتزی یا ضربدری مواجه هستند، اهمیت پیدا می‌کند. با این حال در ذهن داشته باشید که استفاده از آن  حتماً باید با تمرینات ورزشی تقویتی همراه شود تا زانو ضعیف و متکی بر بریس نشود.

تزریق استروئید

وقتی صحبت از تزریق باشد درمان های متفاوتی وجود دارد که به صورت متداول برای درمان استئوآرتریت در دسترس است که یکی از آنها تزریق کورتیزون است. تزریق کورتیزون معمولا از دو ماده تشکیل شده است؛ یک داروی بی حسی مانند لیدوکائین و استروئید که یک داروی ضد التهاب قوی محسوب می‌شود. داروی بی حس کننده تا چند ساعت اثر دارد، در حالی که استروئید بعد از چند روز اثر گذاری خود را شروع میکند و نتایج آن تا چند هفته نیز باقی خواهد ماند. گاهی استفاده از استروئید می‌تواند باعث شکسته شدن چرخه درد شود و بازگشت درد را را به تعویق بیندازد و گاهی هم نتیجه تزریق می تواند از بین رفتن درد باشد‌.

به شخص با بیمارانی برخورد کرده‌ام که تزریق استروئید را را دوست دارند چرا که به سرعت نتیجه آن را می بینند و درد و التهاب نیز از بین میرود. با این حال از معایب این فرآیند می‌توان درحین مدت زمان عملکرد آن اشاره کرد که می تواند به تدریج باعث تخریب بافت شود و همچنین باعث افزایش قند خون افراد مبتلا به دیابت شود. در حالتی که فرد با تخریب بافت مواجه است، تجدید تزریق هر ۳ تا ۶ ماه کافی است، اما بیش از سه تزریق در سال خیلی زیاد است.

 تزریق هیالورونیک اسید

نوع دیگر تزریق، تزریق هیالورونیک اسید است؛ این ماده شیمیایی به صورت طبیعی در زانو یافت می‌شود. این ماده، حرکت مفصل زانو که به دلیل کمبود آن در استئوآرتریت با سختی مواجه شده را تسهیل می کند. یک ماده مشتق شده از  هیالورونیک اسید را می‌توان به منظور تامین کمبود طبیعی آن در زانو تزریق کرد.

گاهی این دارو را می توان تاج خروس به دست آورد به همین دلیل بسیاری از بیماران به این روش تزریق واکسن مرغی می‌گویند. آنچه که من درباره هیالورونیک اسید دوست دارم آن است که این ماده برای مفصل زانو، سالم و مغذی است. شاید دیدن نتیجه تزریق آن به سرعت تزریق کورتیزون نباشد اما ماندگاری آن از کورتیزون بیشتر است و تا شش ماه یا حتی در بعضی از بیماران یک سال باقی می ماند. مواد تزریق شده در این فرآیند می‌تواند از برندهای مختلفی تامین شود و می توان با چندین تزریق این کار را انجام داد. بعضی از برندها تنها به یک تزریق نیاز دارند، در حالی که برخی دیگر به دو یا سه تزریق نیاز دارند که در هفته های مختلف انجام خواهد شد. تمامی روشهای درمانی بالا با هدف کنترل علائم و نشانه های استئوآرتریت انجام می‌شود؛ این روش‌های درمانی در مواقعی می تواند پیشروی تحلیل رفتن غضروف را آهسته کند. این موضوع بخصوص در کنار کاهش وزن، انجام فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی خود را بیشتر نشان خواهد داد.

 پلاسمای غنی از پلاکت یا پی آر پی

ماده پلاسمای غنی از پلاکت، محلولی است که از خون خود بیمار ساخته می‌شود. پلاکت – ماده ای حاوی فاکتورهای رشد بسیار – از خون جدا می شود و سپس با هدف تحریک بهبود غضروف به درون زانو تزریق می شود.

چطور می توانم از بروز استئوآرتریت پیشگیری کنم؟

اگرچه همیشه نمی توانید از بروز استئوآرتریت زانو جلوگیری کنید، گام هایی وجود دارد که می توانید برای کاهش گسترش آن بردارید:

  • وزنتان را در حالت ایده‌آل حفظ کنید.
  • استراحت کنید.
  • اگر به پیاده روی سریع یا دویدن علاقه‌مندید آن را روی چمن یا سطح نرم انجام دهید.
  • روتین ورزشی خود را را تغییر دهید و تمرینات با شدت پایین مانند شنا یا دوچرخه سواری را در آن بگنجانید.
  • تمرین ورزشی تقویتی ملایم را به برنامه ورزشی خود اضافه کنید.
نظرات

ایران زیرنویس