Sorry. No data so far.

Sorry. No data so far.

به استخوان هایی که ستون فقرات را شکل میدهند، مهره گفته میشود. این مهره ها توسط دیسک محافظت میشوند. دیسک ها به عنوان بالشتک های ضربه گیر برای ستون فقرات عمل میکنند و فشار وارده به آنرا جذب میکنند. فتق دیسک کمر زمانی رخ میدهد که هسته ژله مانند دیسک در نتیجه پارگی یا شکستگی لایه خارجی آن، به بیرون زده و وارد کانال نخاعی میشود. این بیرون زدگی مواد داخل دیسک میتواند به اعصاب ستون فقرات فشار آورده و باعث ایجاد درد شود. با تمامی این اوصاف، علائم فتق دیسک از فردی به فرد دیگر متفاوت بوده و مردان نیز دو برابر بیشتر از زنان در معرض ابتلا به دیسک کمر هستند.

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به فتق دیسک کمر هستند؟

متأسفانه همه ی افراد در معرض خطر ابتلا به فتق دیسک کمر قرار دارند. این امر به این دلیل است که از دهه ی دوم زندگی فرد (۲۰ سالگی به بعد)، دیسک ها شروع به از دست دادن مایع میکنند و این امر با افزایش سن فرد بیشتر میشود. بطور کلی، حدود ۳۰ درصد از افراد ۳۰ الی ۵۰ ساله تا حدودی دچار انحطاط دیسک هستند و این مسئله در ۶۰ سالگی، جزو شایع ترین پیامدهای افزایش سن برای ستون فقرات در نظر گرفته میشود.

عوامل دیگری نیز میتوانند به بروز فتق دیسک منجر شوند. یکی از این عوامل چاقی و اضافه وزن است. چاقی فشار زیادی بر دیسک های ستون فقرات کمری وارد میکند و نهایتا میتواند منجر به فتق دیسک شود. از طرفی، چاقی باعث میشود فرد تناسب اندام نداشته و عضلات ضعیفی داشته باشد، که این عضلات ضعیف قادر به حمایت و تحمل فشارهای وارده بر کمر وی نخواهند بود. از جمله عوامل دیگر که فرد را در معرض فتق دیسک قرار میدهند میتوان به ژنتیک،‌مشاغل سخت، سبک زندگی نامناسب مانند سیگار کشیدن و بی تحرکی اشاره کرد که همه ی این عوامل میتوانند منجر به اختلال در عملکرد دیسک شده و احتمال پارگی یا فتق دیسک را افزایش دهند. خبر خوب این است که بسیاری از این عوامل خطر قابل کنترل هستند. با ورزش، کاهش وزن و عدم استعمال دخانیات، می توانید خطر فتق دیسک کمر را کاهش دهید. قبل از شروع تمرینات ورزشی با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که آسیب بیشتری به کمرتان وارد نمی شود.

خبر خوش این است که بسیاری از این عوامل، قابل کنترل هستند. به کمک ورزش کردن و حفظ تناسب اندام همراه با کاهش وزن و عدم استعمال دخانیات، میتوان احتمال بروز فتق دیسک را کاهش داد. اما توجه داشته باشید که قبل از شروع ورزش حتما باید با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید ورزش کردن آسیب بیشتری به کمر شما وارد نمیکند.

فتق دیسک کمر چه علائمی دارد؟

اگر دچار فتق دیسک کمر شده باشید، ممکن است برخی از علائم را داشته باشید یا اینکه بطور کلی فتق دیسک کمر شما بطور کلی هیچ علائمی نداشته باشد. بروز علائم به این دلیل است که مواد داخلی دیسک در نتیجه ی فتق دیسک به عصب نخاعی در کمر یا سایر نقاط ستون فقرات فشار می آورند. علائم فتق دیسک کمر عبارتند از:

درد موضعی

اولین و شایعترین نشانه و علائم فتق دیسک کمر، بروز درد در ناحیه ی آسیب دیده است. این درد ممکن است خفیف و ضربان دار بوده یا اینکه حس تیر کشیدن کمر احساس شود.

احساس درد به هنگام نشستن

یکی از حرکاتی که فشار زیادی بر دیسک های تحتانی ستون فقرات وارد میکند، نشستن است. اگر دچار فتق یا برآمدگی دیسک شده باشید، فشار ناشی از نشستن میتواند باعث برجسته تر شدن برآمدگی دیسک شده و درد را تشدید کند.

سیاتیک

درد سیاتیک شایع‌ترین علامت فتق دیسک در قسمت پایین کمر است. عصب سیاتیک از قسمت تحتانی کمر در امتداد پشت پاها به ست کف پا قرار دارند. هنگامی که مواد نشت کرده از دیسک، به این عصب ها برخورد میکنند و به اصطلاح آنها را نیشگون می‌گیرند، این امر باعث بروز دردی میشود که از کمر به باسن و ساق پا، ران و کف پا ساطع میشود. با گذشت چندین روز، کمر درد تا حدودی آرام میشود که به تبع آن، درد سیاتیک نیز تسکین میابد.

اختلال در عملکرد عصبی

با این حال، فتق دیسک تنها عصب سیاتیک را درگیر نمیکند. این عارضه میتواند بر مجموعه ی عصب های دیگر نیز تاثیر بگذارد و موجب اختلال در عملکرد سیستم عصبی شود که در اینصورت علائمی نظیر سوزش یا احساس رعشه و گزگز و مور مور در قسمت پایین بدن ممکن است بروز کند.

ضعف عضلانی

اگر فتق دیسک به عصب کنترل کننده ی عملکرد ماهیچه ها (یا خود نخاع) فشار بیاورد، ممکن است در پاهای خود دچار ضعف شوید.

سندروم افتادگی پا (Foot Drop)

فتق دیسک کمر میتواند منجر به نوع خاصی از ضعف عضلانی در پا شود که اصطلاحا به آن افتادگی پا یا Foot Drop میگویند. طی این عارضه، عضلات کنترل کننده ی حرکات جلوی پا در اثر اختلال عصبی، تضعیف میشوند. عارضه ی افتادگی پا، با احساس ضعف در هنگام تلاش برای بلند کردن پا و قدم برداشتن همراه است. این عارضه باعث میشود در برخی موارد فرد جهت تلاش برای راه رفتن، انگشتان پای خود را روی زمین بکشد.

احساس درد هنگام خندیدن و سرفه یا عطسه کردن

به هنگام سرفه یا عطسه کردن و حتی خندیدن، فشاری به شکم فرد وارد میشود که این فشار میتواند به پشت و کمر وی نیز منعکس شود. اگر این فرد دچار فتق دیسک شده باشد،‌این فشار وارده به پشت و کمر میتواند باعث بروز درد شود.

علائم حاد یا شدید دیسک کمر

در صورتی که هر کدام از علائم فوق الذکر را دارید باید به پزشک مراجعه کنید. در ادامه ی مقاله نیز به علائم حاد دیسک کمر اشاره میکنیم که در صورت بروز آنها باید سریعا به پزشک مراجعه کنید.

درد شدید، ضعف و ناتوانی در حرکت

در حالی که اکثر علائم ناشی از فتق دیسک، قابل کنترل هستند اما تشدید این علائم میتواند به نوعی باعث ناتوانی فرد شود و عملکرد طبیعی اندام های مختلف را مختل کند. درد شدید یا ضعف شدید عضلانی از جمله علائمی هستند که میتوانند حرکات فیزیکی فرد را به حد زیادی مختل کنند و بر کیفیت زندگی او نیز تاثیر منفی بگذارند.

سندرم دم اسبی یا کودا آکوینا

کودا آکوینا به مجموعه ای از عصب ها اطلاق میشود در انتهای نخاع قرار دارند. در اغلب موارد فتق دیسک میتواند به این گروه از عصب ها آسیب برساند و منجر به اختلال در عملکرد روده و مثانه ی فرد شود که به این حالت سندرم دم اسبی میگویند.

در موارد حاد، این سندرم میتواند بطور کامل مانع ادرار کردن فرد شود، حتی اگر مثانه کاملا پر باشد که این امر منجر به بروز درد شدید و آسیب های دیگر نیز میشود.

بی حسی یا بیهوشی زینتی (Saddle anesthesia)

فتق دیسک کمر میتواند منجر به وضعیتی بنام بیهوشی زینتی (Saddle anesthesia) شود که این عارضه اغلب با سندرم دم اسبی همراه است. این وضعیت منجر به از دست دادن حس در مناطقی نظیر داخل ران، پشت پاها و باسن می شود.

اگر علائم ذکر شده را دارید سریعا به پزشک مراجعه کنید تا تحت درمان قرار بگیرید. پس از انجام مشاوره و معاینات پزشکی، پزشک متخصص مناسب ترین درمان را برای کاهش علائم و تکسین درد در نظر خواهد گرفت که این درمان ها میتوانند در بازیابی کیفیت مطلوب زندگی به شما کمک کنند.

درمان دیسک کمر

فتق دیسک کمر لزوما به این معنی نیست که شما باید تحت عمل جراحی قرار بگیرید. در اکثر موارد نیازی به جراحی نیست و نوع درمان بکارگرفته شده به میزان علائم بیمار بستگی دارد. همچنین نوع درمان به پیشرفت و یا پسرفت و تسکین علائم نیز بستگی دارد. اگر علائم شما پیشرفت کند و پیوسته بدتر شود، ممکن است پزشک جراحی را برای درمان شما پیشنهاد کند. اما اگر علائم شما رفته رفته تسکین یابند،‌در اینصورت تنها با گذشت زمان متوجه بهبودی خود خواهید شد و نیازی به اقداماتی نظیر جراحی نخواهد بود. در اکثر موارد، افرادی که دچار فتق دیسک میشوند، متوجه میشوند که علائم آنها طی چند هفته یا چند ماه رفع میشود.

نظرات

ایران زیرنویس