Sorry. No data so far.

Sorry. No data so far.

در این مقاله با نظر به غزلیات حافظ و پردازش اندیشه حافظ به بررسی کاربرد پرسش و سوال در اشعار حافظ برای اشاره به آیات قرآنی می پردازیم.

هدف حضرت حافظ از به کاربردن الفاظ و ابیات عربی در غزلیاتش چه بوده است؟ آیا حافظ قصد داشته تا با استفاده از اشارات قرآن کریم به چارچوب آن در جامعه اشاره کند؟

تحلیل کاربردی

با نظر به علم معانی و استفاده بیشمار حافظ از این علم ثقیل، میتوان استفاده از پرسش را در این علم جای داد. علاوه بر آن استفاده از سوالات نیز نیازمند دانش دستور زبان نیز می باشد. از این رو تعدادی از استادان دستور زبان پارسی نیز به معانی ثانوی افعال پرسشی تاکید داشته اند. استادانی مانن خانلری به سوالات تاکیدی اشاره داشته است و یا فرشید ور چنین بیان کرده است: پرسش ها ممکن است در جهت مقاصد گوناگونی به کار برده شود ازجمله کاربردهای جملات پرسشی میتوان به تهدید، توبیخ، انکل، و تحقیر اشاره کرد. و یا حتی در جنبه مثبت مثل جملات عاطفی نیز گاها از سوال کردن استفاده شده است.

بزرگان ادب پارسی بر این عقیده اند که انواع عبارات و کلمات پرسشی جانشین جمله ای هستند که به سبب قرینه بودن و عدم تکرار مکررات، آن جمله حذف شده است.

 در اینجا به بررسی یکی از انواع جملات پرسشی می پردازیم:

یکی از انواع جمله پرسشی، استفاده در هنگام ارائه خبری است.  از شباهت بسیار زیاد این نوع جمله پرسشی با جمله خبری در می یابیم که تناها تفاوت این دو در طرز بیان آنهااست و البته اینکه در انتهای جمله پرسشی علامت سوال قرار دارد. اما در شعر حافظ در این موضوع بیت زیر را میبینیم:

تو پنداری که بدگو رفت و جان برد                                       حسابش با کرام الکاتبین است

نشانه های پرسشی بودن این بیت را با هم بررسی می کنیم:

  • در بیان روانتر این شعر ابتدای جمله آیا می آید.
  • از کلمات پرسشی استفاده می شود.
  • کلمه آیا و علامت سوال هر دو باهم استفاده می شوند.( خانلری)

در بسیاری از موارد برای درک بهتر اشعار حافظ بهتر است برای بار اول توسط یک متخصص خوانده شود تا با بیات صحیح اشعار آشنا شوید . از این جهت ما به شما فایل صوتی اشعار حافظ را پیشنهاد میکنیم.

نظرات

ایران زیرنویس